Phần 0 · Nhập môn: học Dịch theo JP Tokyo
Bài 0.1.2
Học Dịch theo JP: phương pháp, nguồn học, chương trình JP tự nêu
Nguồn và mức tin cậy của bài
Bài này nằm ở đâu
- Đã học trước: Bài 0.1.1 Cách dùng giáo trình.
- Bài này mở đường cho: toàn bộ giáo trình; đặc biệt giải thích vì sao thứ tự bài đi Trời → Khí → Số → Can Chi → Tượng → Lịch → Không gian → Ứng dụng.
Câu hỏi mở đầu
JP không viết sách giáo khoa; ông giảng rải rác qua hàng trăm bài và bình luận. Có người trách "không đầu không đuôi, chưa thành môn học" (). Vậy JP học từ đâu, dạy theo trình tự nào, và dựa vào đâu để phân biệt thật – giả? Hiểu điều này thì người học biết mình đang đi con đường nào.
Khái niệm cốt lõi
- JP tự định vị: "Tôi chưa phát minh ra bất kỳ nội dung nào! Chỉ làm sáng tỏ Chân thư cổ bằng ngôn ngữ hiện đại" JP (). Nhưng JP cũng nói bàn 28 Tú trên 24 sơn "xưa nay không có ai và không có sách nào chia sẻ" (). → JP coi mình là người giải mã nguyên lý cổ; phần mô hình riêng của JP, giáo trình ghi 🟡.
- Cái gốc để đo thật – giả: "Chú không có sách gì cả!… qua hai biểu đồ Hà Đồ, Lạc Thư. Từ nó mà diễn thành Dịch… xem được chân giả của lý thuyết các môn phái. Ngày nay dựa trên cơ sở nghiệm chứng khoa học để so sánh" JP ().
- Không theo môn phái: "Không cần theo môn phái nào; thông kiến thức cơ bản thì tự thấy thông suốt" JP ().
Nguyên lý — vì sao lại thế
4.1. Bảy nguyên tắc kiểm chứng và tự học JP
| # | Nguyên tắc | Lời JP | Mã |
|---|---|---|---|
| 1 | Hỏi "dựa trên nguyên lý nào" | "Đọc sách xưa, đừng chấp nhận một cách khiên cưỡng, mà tự hỏi họ dựa trên nguyên lý nào mà viết vậy?" | |
| 2 | Lấy Hà Đồ, Lạc Thư làm chuẩn đo | "Dựa vào đó mà kiểm chứng các lý thuyết Tử vi chân giả" | , |
| 3 | Sách cổ đúng, người đọc sai | "Các phương pháp trong sách đều tin được, có điều người đọc hiểu sai ý tác giả là sai hết!" | |
| 4 | Kiểm lịch bằng Dịch | "Muốn biết lịch Can Chi đúng sai thì dựa trên Dịch lý lục hào" | |
| 5 | Không theo môn phái; không truyền cái sai | "Viết sách truyền bá cái sai là tội nhân" | |
| 6 | Dùng đúng lịch pháp | "Dùng đúng lịch pháp sẽ mở đúng tàng khố mình mong đợi" | |
| 7 | Kiểm chứng đủ thời gian mới công bố | (JP chỉ công bố quy luật khi đã tự nghiệm đủ lâu) | , |
4.2. Trình tự dạy của JP — Loạt bài nền tảng 2021 (JP tự đánh số "Bài 1 – Bài 5")
| Bài JP | Mã | Ngày | Nội dung | Bài trong giáo trình |
|---|---|---|---|---|
| Bài 1 – 2 | 28/03/2021 | Thiên Can từ đâu tới; Địa Chi đến từ đâu; 24 cục Sơn – Hướng | 4.1.3, 4.2.2, 7.1.1 | |
| Bài 3 | 15/04/2021 | Ngũ hành 5 phương từ đâu đến (Hà Đồ) | 3.1.3, 4.1.1 | |
| Bài 4 | 02/05/2021 | Nạp âm Lục thập Hoa giáp; tổng kết 4 bài | 4.5.1, 4.2.4 | |
| Bài 5 | 17/05/2021 | Thiên Y, thầy thuốc của Trời (ứng dụng) | 9.2.2 |
Chuỗi sư phạm JP tự tổng kết ở Bài 4: "năng lượng động tĩnh theo trị số 0 → 9 tạo 10 Can → giao nhau sinh 12 Chi → tích hợp 24 cục Sơn – Hướng → 60 Hoa Giáp (Thiên khí nhập Địa) → vận độn Lý khí" JP. Giáo trình giữ đúng mạch "từ gốc" ấy, và đặt thiên văn trước (vì JP nói Can là vị trí Thiên đạo) và Hà Đồ trước Can Chi (vì JP nói số sinh ra hành).
4.3. Chương trình JP tự tóm tắt (, 20/08/2023) — những gì JP nói đã tường giải:
- Hoá khí 10 Can → Bài 4.3.1
- Ngũ Hổ độn – Ngũ Tý độn → Bài 6.1.4
- Nạp âm và cái sinh ra chính Ngũ hành 5 phương → Bài 4.5.1, 4.1.1
- Bát quái và Hà Đồ Lạc Thư → Bài 3.1.3, 5.1.2, 5.3.1
- Vận thời gian, Cung Quái, Phi Cung → Bài 6.2.1, 8.2.1, 8.2.3
4.4. Hai danh sách kiến thức nền JP yêu cầu (dùng làm checklist tự kiểm tra cuối các Phần 2 – 7)
- Danh sách 1 (, 18/11/2022, "phải học thuộc"): 10 Can (thứ tự, âm dương, hành, Trường sinh, hợp hoá, hợp cục) · 12 Chi (hành, tam hợp, nhị hợp, xung, hại, hình, phá) · Lục Giáp 60 · Tam nguyên Cửu vận. "Nhuần nhuyễn rồi sẽ học lên cao hơn!"
- Danh sách 2 (, lặp ở ): Âm dương / Thiên địa · Tiên / Hậu · Khí / Vật · Thiên đạo / Địa đạo · Tam nguyên tam tài · Bát quái · Du niên lật quẻ · Độn toán ngũ hành · Ngũ vận lục khí · Thiên Can ngũ hợp, hợp cục · Can Chi nạp âm · Nhật Nguyệt thiên địa.
Bảng và sơ đồ
| Lời JP | Mã | Sách / tư liệu CỔ |
|---|---|---|
| Đọc Chu Dịch, Kinh Dịch khoảng 1/3 thì thấy "cái Dịch thật sự" không được bàn; mua 3 cuốn Hiệp Kỷ Biện Phương Thư: "kiến thức chọn lọc rất tinh tế, nhưng sách lỗi và nhiều bài sai căn bản"; từ đó tự truy về gốc rễ | Hiệp Kỷ Biện Phương Thư (協紀辨方書): bộ sách chọn ngày – phương vị đời Thanh (Càn Long) | |
| "Duy nhất có bài viết về Dạ Đàm của cụ Tả Ao là trọn vẹn, rất thuyết phục!" | Dạ Đàm của Tả Ao (địa lý Việt) | |
| Dẫn trang sách Tam Mệnh Thông Hội | Tam Mệnh Thông Hội (三命通會), sách mệnh lý đời Minh | |
| Thái Ất Thần Kinh "vô cùng quý giá; luận cứ theo hệ 28 Tú, Nam Tào – Bắc Đẩu, Tam Viên" | sách môn Thái Ất | |
| Đồng ý sách Lịch Việt Nam & Cổ học Phương Đông 1901 – 2103 (Nguyễn Văn Chung) về giờ tiết khí theo kinh tuyến | , | sách lịch Việt hiện đại |
flowchart TB
A["Sách cổ<br/>(Hiệp Kỷ Biện Phương Thư, Dạ Đàm Tả Ao…)"] --> B["Hỏi: dựa trên nguyên lý nào?"]
B --> C["Truy về gốc: Hà Đồ, Lạc Thư"]
C --> D["Dựng lại chuỗi:<br/>năng lượng → Can → Chi → 24 sơn → Hoa giáp"]
D --> E["Nghiệm chứng<br/>(thời gian, khoa học)"]
E --> F["Ứng dụng:<br/>Thiên Y, Du niên, chọn ngày…"]
E -. "sai thì quay lại" .-> B
Ví dụ từng bước
Ví dụ 1 — Ngũ Hổ độn (JP tự nêu, )
- Sách dạy thuộc lòng: năm Giáp, Kỷ thì tháng Giêng là Bính Dần; năm Ất, Canh thì Mậu Dần…
- JP hỏi: dựa trên nguyên lý nào? → câu trả lời nằm ở Ngũ hoá (Can hợp hoá khí).
- "Hiểu Ngũ hoá thì hiểu Ngũ Hổ độn và Ngũ Tý độn": không cần học thuộc máy móc. (Học đầy đủ ở Bài 4.3.1 và 6.1.4.)
Ví dụ 2 — Câu "Thiên nhất sinh Thuỷ" (Bài 3.1.3)
- Câu quen thuộc, nhiều sách chép như kinh điển.
- JP hỏi lại nguồn gốc: Hà Đồ vốn "không chữ", câu này là người đời sau suy luận ra ().
- Đối chiếu cổ thư: đúng là lời chú đời sau, Hệ Từ chỉ kể mười số. → Nguyên tắc 1 và 3 cùng lúc: sách không sai, nhưng phải biết tầng nào là gốc, tầng nào là chú.
Tinh hoa hỏi – đáp HĐ
- Trần Đình Linh hỏi JP học từ đâu → JP kể quá trình đọc Chu Dịch, Kinh Dịch rồi Hiệp Kỷ Biện Phương Thư và tự truy gốc ().
- Đặng Thế Nam TV phê JP "không đầu không đuôi, chưa thành môn học" → JP: "Tôi chưa phát minh ra bất kỳ nội dung nào! Chỉ làm sáng tỏ Chân thư cổ", rồi liệt kê 5 mảng đã tường giải; JP nói sau này "sẽ in sách bằng tiếng Anh" (). (Giáo trình này chính là việc hệ thống hoá mà người hỏi mong.)
- Nguyễn Hoa TV (thành viên): "Chỉ cần chỉ ra một trường hợp sai thì toàn bộ lý thuyết đó sụp đổ!" () → đúng tinh thần kiểm chứng; giáo trình dùng làm lời nhắc khi xét các dự báo 🔴.
Đối chiếu
- CỔ 🔵 Hiệp Kỷ Biện Phương Thư là sách chọn ngày – phương vị được biên soạn theo lệnh triều Thanh; Tam Mệnh Thông Hội là sách mệnh lý đời Minh. Cả hai là nguồn truyền thống lớn; JP dùng như tư liệu để truy nguyên lý, không như chân lý tuyệt đối.
- BS Trình tự JP tự tóm tắt () trùng gần hoàn toàn trình tự tầng của giáo trình (Can Chi, ngũ hành → Hà Lạc, Bát quái → vận thời gian → cung). Khác biệt duy nhất là giáo trình đưa thiên văn và Hà Đồ lên trước, theo chính các câu gốc của JP.
Điểm dễ nhầm và mâu thuẫn
- "Không phát minh" ≠ "không có mô hình riêng". Lịch 360 ngày, nạp âm theo giới, số lượng tử… là mô hình riêng của JP; giáo trình ghi 🟡, không ghi 🔵.
- "Không theo môn phái" không có nghĩa là bỏ kiến thức các phái; JP vẫn dùng Bát Trạch, Huyền Không, Tam Hợp, Kỳ Môn, nhưng xét lại bằng gốc Hà Đồ – Lạc Thư.
- Nghiệm chứng khoa học trong lời JP gồm cả phép tính, thiên văn và quan sát sự kiện; giáo trình tách rõ phần 🟢 (kiểm được) với phần 🟠 (ẩn dụ) và 🔴 (dự báo).
- Danh sách 1 yêu cầu "hình, hại, phá" nhưng JP không giảng bảng: giáo trình bổ sung CỔ ở Bài 4.3.7.
Tóm tắt 5 dòng
- JP tự nhận là người giải mã Chân thư cổ; phần mô hình riêng giáo trình ghi 🟡.
- Chuẩn đo thật – giả của JP: Hà Đồ, Lạc Thư và nghiệm chứng.
- Bảy nguyên tắc: hỏi nguyên lý · lấy Hà Lạc làm chuẩn · sách đúng người đọc sai · kiểm lịch bằng Dịch · không môn phái · đúng lịch pháp · nghiệm đủ lâu.
- Trình tự JP dạy (2021): năng lượng → 10 Can → 12 Chi → 24 sơn → Hoa giáp → ứng dụng.
- Hai danh sách kiến thức nền JP yêu cầu là checklist cho người học.
mindmap
root((Học theo JP))
Tự định vị
Giải mã Chân thư cổ
Mô hình riêng 🟡
Chuẩn đo
Hà Đồ · Lạc Thư
Nghiệm chứng
7 nguyên tắc
Trình tự 2021
Can → Chi → 24 sơn → Hoa giáp
2 danh sách nền
Nguồn học
Hiệp Kỷ Biện Phương Thư
Dạ Đàm Tả Ao
Tam Mệnh Thông Hội
Tự kiểm tra
JP tự nhận vai trò của mình là gì? Giáo trình xử lý phần mô hình riêng của JP thế nào?
Xem đáp án câu 1
Người giải mã Chân thư cổ ("tôi chưa phát minh…"); phần mô hình riêng giáo trình gắn 🟡.
Theo JP, lấy gì làm chuẩn để phân biệt lý thuyết thật – giả?
Xem đáp án câu 2
Hà Đồ, Lạc Thư, cùng với nghiệm chứng khoa học.
Nêu nguyên tắc số 1 của JP khi đọc sách xưa.
Xem đáp án câu 3
Đừng chấp nhận khiên cưỡng; tự hỏi "họ dựa trên nguyên lý nào mà viết vậy?"
Kể tên hai sách cổ JP nói đã học.
Xem đáp án câu 4
Hiệp Kỷ Biện Phương Thư; Dạ Đàm của Tả Ao (ngoài ra Tam Mệnh Thông Hội, Thái Ất Thần Kinh).
Loạt bài nền tảng 2021 đi theo trình tự nào?
Xem đáp án câu 5
Năng lượng → 10 Can → 12 Chi → 24 cục Sơn – Hướng → 60 Hoa giáp → ứng dụng (Thiên Y).
(Vận dụng) Áp nguyên tắc "hỏi nguyên lý nào" cho câu "năm Giáp, Kỷ tháng Giêng là Bính Dần": nguyên lý nằm ở đâu?
Xem đáp án câu 6
Ở Ngũ hoá (Can hợp hoá khí): hiểu Ngũ hoá thì suy ra Ngũ Hổ độn.
Vì sao giáo trình đặt thiên văn và Hà Đồ trước Can Chi, dù loạt bài 2021 của JP mở bằng Thiên Can?
Xem đáp án câu 7
Vì chính JP nói 10 Can là vị trí Thiên đạo (gốc thiên văn) và số Hà Đồ sinh ra hành (hành rồi mới đến Can Chi); vì vậy hai bậc gốc này được đặt lên trước.
Đọc nhanh trong 3 phút
JP Tokyo không tự nhận là người phát minh; ông nói mình chỉ làm sáng tỏ những gì sách cổ đã có. Ông kể đã đọc Chu Dịch, Kinh Dịch, rồi bộ Hiệp Kỷ Biện Phương Thư, thấy sách hay nhưng nhiều chỗ sai, nên tự truy ngược về gốc. Cái gốc ấy là hai đồ hình Hà Đồ và Lạc Thư, và ông dùng nó làm thước đo để xem lý thuyết nào thật, lý thuyết nào giả, rồi đối chiếu với khoa học ngày nay. Nguyên tắc đầu tiên ông dặn: đọc sách xưa đừng tin khiên cưỡng, phải hỏi "họ dựa trên nguyên lý nào mà viết vậy". Năm 2021 ông dạy theo đúng một mạch: từ năng lượng ra 10 Can, từ Can ra 12 Chi, rồi 24 sơn, rồi 60 Hoa giáp, rồi mới ứng dụng. Giáo trình này đi đúng mạch đó, chỉ thêm hai bậc ở đầu mà chính JP đã chỉ: bầu trời, và Hà Đồ.
Nguồn: bài gốc của JP
Xem danh sách bài gốc
| Mã bài | Ngày | Nội dung | Link |
|---|---|---|---|
| 15/10/2020 | Nguồn học của JP | Trang JP Tokyo | |
| 18/07/2021 | Hỏi "dựa trên nguyên lý nào"; Ngũ hoá – Ngũ Hổ độn | Xem bài gốc | |
| 28/03/2021 | Bài 1 – 2 | Trang JP Tokyo | |
| 15/04/2021 | Bài 3 | Xem bài gốc | |
| 02/05/2021 | Bài 4 (tổng kết) | Xem bài gốc | |
| 17/05/2021 | Bài 5 | Xem bài gốc | |
| 18/11/2022 | Danh sách kiến thức nền 1 | Trang JP Tokyo | |
| 15/08/2023 | Dạ Đàm Tả Ao; Thái Ất Thần Kinh | Trang JP Tokyo | |
| 20/08/2023 | Chương trình JP tự tóm tắt; trả lời Đặng Thế Nam | Trang JP Tokyo | |
| không rõ ngày (tiêu đề "Cung có mấy loại?") | Danh sách 2; không theo môn phái | Trang JP Tokyo | |
| 04/08/2024 | Lời Nguyễn Hoa về kiểm chứng | Trang JP Tokyo | |
| 11/10/2024 | "Chú không có sách gì cả" | Trang JP Tokyo |
Tư liệu tổng hợp: – §6.
Bạn đang đọc phần mở tự do (Phần 0, Phần 1 và Chương 2.1 – 2.2). Khi muốn đi trọn con đường, khoá Dịch học JP Tokyo mở đủ 142 bài. Tìm hiểu khoá học →